Su Deposu Sızdırıyorsa Ne Yapılır? Kaçak Tespiti, Onarım ve Sızdırmazlık Testi

Su deposu neden sızdırır? Modüler depoda kaçak noktaları

Modüler su deposu; cıvatası gevşeyen ya da bandı yıpranan bir birleşimden, yük binen bir boru flanşından, kaidesi oturduğu için zorlanan bir taban birleşiminden veya darbe ya da korozyonla hasar gören bir panelden sızdırır. GRP depoda paneller sahada cıvatayla birleştirilir, birleşimler bantla yalıtılır (katalog s.10); galvaniz ve paslanmaz depolar da panellerin cıvatayla birleştirilmesiyle kurulur (s.4, s.14). Bu yüzden kaçak önce sızdırmazlığın bant, conta ve cıvatayla sağlandığı noktalarda aranır:

Kaçak noktası	Belirti	Olası neden
Panel ve köşe birleşimleri	Birleşim çizgisi boyunca nem, damla ya da ince bir akıntı	Gevşemiş cıvata; yerinden kaymış, yıpranmış ya da hasar görmüş sızdırmazlık bandı veya conta
Bağlantı flanşları	Giriş, çıkış, taşma ya da boşaltma bağlantısının çevresinde damla	Conta veya cıvata sorunu; desteksiz bir borunun ya da vananın ağırlığının flanşa binmesi
Cıvata noktaları	Tek bir cıvata başında damla; galvaniz depoda cıvata çevresinde pas izi	Gevşeme ya da bağlantı elemanının yıpranması
Taban ve kaide	Taban kenarında, drenaj bağlantısında ya da kaide üzerinde su	Taban birleşimi, drenaj bağlantısı ya da kaidede oturma. Düz tabanlı panellerde su basıncı birleşimleri açmaya zorlar ve zamanla sızıntıya yol açabilir (s.11).
Panel yüzeyi	Darbe izi, çatlak; galvaniz depoda pas	Dış darbe; galvanizde çinko kaplamanın tükendiği ya da hasar gördüğü bölge

Bu rehber panelli (modüler) depolar içindir. Betonarme depo ile modüler depo arasındaki farkları betonarme su deposu mu, modüler su deposu mu rehberinde ele aldık.

Islaklık her zaman kaçak mıdır? Yoğuşma, taşma ve vanalar

Hayır; depo çevresindeki her ıslaklık gövdeden gelen bir kaçak değildir. Yoğuşma, taşma ve tam kapanmayan vanalar da kaçak gibi görünebilir; servis çağırmadan önce bu üç olasılığı ayırın:

• Yoğuşma (terleme): Soğuk su taşıyan yalıtımsız bir deponun dış yüzeyinde, nemli havada su damlacıkları birikebilir. Islaklık tek bir noktadan başlamıyor, suyla temas eden duvarlara ve soğuk borulara yayılıyorsa yoğuşmadan şüphelenin. Katalog, 25 mm poliüretan köpüklü yalıtımlı GRP panelin üç katmanlı yapısının dış yüzeyde yoğuşmayı önlediğini belirtir (s.12); ayrıntılar su deposu sıcaklığı ve ısı yalıtımı rehberinde.
• Taşma: Taşma bağlantısı, su seviyesi taşma ağzına ulaştığında fazla suyu dışarı verir. Taşma borusundan sürekli su geliyorsa depo delinmemiş, fazla doluyordur; giriş hattındaki seviye kontrolünü, örneğin şamandıralı vanayı (flatör), tesisatçınıza kontrol ettirin.
• Vanalar ve gider: Su seviyesi düştüğü hâlde depo çevresi kuruysa boşaltma ve taşma hatlarının gider ucuna bakın; tam kapanmayan bir boşaltma vanası suyu görünmeden gidere verebilir.

Bu üç olasılık elendikten sonra ıslaklık bir birleşimde, flanşta ya da cıvata başında yoğunlaşıyorsa büyük olasılıkla gerçek bir kaçak vardır; bir sonraki adım kaybı ölçmektir.

Su deposunda kaçak nasıl tespit edilir?

Kaçağı doğrulamak için depoyu bir süre kullanımdan ayırıp su seviyesindeki değişimi ölçün, ardından ıslaklığın kaynağını dışarıdan izleyin. Depo içine girmeden şu sırayla ilerleyin:

1. Kullanımı durdurun: Depodan beslenen hidrofor veya pompayı durdurun, ardından giriş ve çıkış vanalarını kapatın. Pompa kuru çalışmamalıdır; binanın susuz kalacağı süreyi önceden planlayın.
2. Seviyeyi işaretleyin: Su seviyesini ve saati not edin. Seviye göstergesi yoksa bakım kapağının kenarından su yüzeyine kadar olan mesafeyi ölçün; kapağı iş bitince kapatın.
3. Bekleyip yeniden ölçün: Birkaç saat ya da bir gece sonra aynı noktadan tekrar ölçün. Kullanım yokken seviye düşmüşse depoda ya da vanalarda kaçak vardır.
4. Kaybı hesaplayın: Kaybolan su (m³) = depo taban alanı (m²) × seviye düşüşü (m). Örneğin taban ölçüsü 4 × 3 m olan bir depoda 1 cm'lik düşüş 12 m² × 0,01 m = 0,12 m³, yani 120 litredir.
5. Kaynağı bulun: Şüpheli birleşimleri ve flanşları kuru bir bezle silin, bir süre sonra yeniden ıslanan noktaya bakın. Islak izi yukarıya doğru takip edin; kaçağı izin başladığı en üst noktada arayın. Kirişli kaidede taban panellerinin altını, kirişlerin arasından el feneriyle kontrol edin.
6. Kayıt tutun: Kaçağın yerini (panel sırası, birleşim ya da flanş), seviye ölçümlerini ve fotoğrafları servis ekibine iletmek üzere saklayın.

Kaçağı bulmak için depo içine girmeyin. Depo içi havalandırması sınırlı bir kapalı alandır; içeride çalışma, kapalı alanda çalışma eğitimi almış ekiplerin işidir. Güvenlik kuralları su deposu temizliği ve bakımı rehberinde.

Sızdıran su deposu nasıl onarılır?

Sızdıran su deposu, kaçağın kaynağına göre onarılır: birleşim kaçağında birleşim açılıp sızdırmazlık elemanı yenilenir, flanş kaçağında conta, cıvata ve boru desteği düzeltilir, hasarlı panel ise yenisiyle değiştirilir. Su seviyesinin altındaki bir noktayı onarmak için depo en azından o noktanın altına kadar boşaltılır; taban ve alt sıra birleşimleri deponun tamamen boşaltılmasını gerektirir.

• GRP panel birleşimi: Sızdırmazlık, özel PVC köpük bandın iki panel arasında cıvata ve somunla sıkıştırılmasıyla sağlanır (katalog s.10, s.12). Katalog, bandın düşük sıcaklıkta da esnekliğini ve yapışmasını koruduğunu, sıkıştırıldıktan 24 saat sonra kalınlığının %96'sını geri kazandığını belirtir (s.12). Bant yerinden kaymış ya da yıpranmışsa yalnız cıvata sıkmak kalıcı çözüm olmayabilir; genel uygulamada birleşim açılır, yüzeyler temizlenir ve birleşim yeni bantla yeniden cıvatalanır.
• Bağlantı flanşı: Bağlantılar flanşlı veya dişli üretilir (s.13). Flanşta conta ve cıvatalar kontrol edilir; borunun ya da vananın ağırlığı flanşa biniyorsa tesisat kendi askısına alınır. Katalog, boru tesisatının depoya yük bindirmeyecek şekilde ayrıca desteklenmesini ister (s.13).
• Hasarlı panel: Modüler depo cıvatalı birleşimle kurulduğu için hasarlı panel sökülüp değiştirilebilir (s.4, s.10); galvaniz ve paslanmaz krom depolarda paneller birbirinden bağımsız değiştirilebilir (s.14).
• Galvanizde korozyon: Galvaniz depoda koruma çinko kaplamadan gelir; kaplamanın tükendiği ya da ağır hasar gördüğü yerde çelik korozyona açık hâle gelir. Pası ilerlemiş panel diğerlerinden bağımsız olarak değiştirilebilir (s.14).
• Kaide: Kaidede çatlak ya da oturma görüyorsanız sorunu yalnız birleşimde aramayın; kaideyi bir inşaat mühendisine incelettirin.

Depo içine, içme suyuyla temasa uygunluğu bilinmeyen silikon, macun, boya ya da yapıştırıcı sürmeyin. İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik (Madde 13), suyun tüketime sunulduğu noktaya kadar suyla temas eden bütün yüzeylerin suyun niteliğini bozmayacak ve sağlığa zarar vermeyecek malzemeden yapılmasını ister. İçme suyu deposunda aranacak diğer özellikler içme suyu deposu rehberinde.

Onarımdan sonra sızdırmazlık testi nasıl yapılır?

Onarımdan sonra depo normal işletme seviyesine kadar doldurulur; onarılan nokta ve diğer birleşimler kuru yüzeyde izlenir, giriş ve çıkış kapalıyken su seviyesi yeniden okunur ve sonuç tutanağa geçirilir. Yeni kurulan bir deponun ilk su testini modüler su deposu montajı rehberinde anlattık; aşağıdaki adımlar kullanımdaki bir deponun onarım sonrası yeniden test edilmesi içindir.

1. Hazırlık: Onarılan birleşimi ve çevresini kurulayın; kuru yüzey yeni bir ıslaklığı hemen gösterir. Boşaltma vanasının kapalı olduğunu kontrol edin.
2. Dolum: Depoyu normal işletme seviyesine kadar doldurun; dolum sırasında onarılan noktayı ve alt sıra birleşimlerini izleyin.
3. Seviye ve saat: Dolum bitince giriş ve çıkış vanalarını kapatın, su seviyesini işaretleyip saati not edin.
4. İzleme: Birleşimleri, flanşları ve taban altını servis ekibiyle belirlediğiniz süre boyunca kontrol edin; süre sonunda seviyeyi aynı noktadan yeniden ölçün. Katalog test süresini ayrıca tanımlamaz.
5. Değerlendirme: Hiçbir noktada ıslaklık yoksa ve seviye değişmediyse test tamamdır. Islaklık varsa nokta işaretlenir, onarım tekrarlanır ve test baştan yapılır.
6. Tutanak: Tarih, okunan seviyeler, kontrol edilen noktalar, sonuç ve imzalar kayda geçirilir; bu kaydı sonraki bakımlar ve olası garanti başvuruları için saklayın.

İçme suyu deposunda onarım, depo içine dokunan bir iştir; depo temizlenip dezenfekte edilmeden içme amaçlı kullanıma alınmamalıdır. Testi bu işle birlikte planlayın: onarım ile temizlik ve dezenfeksiyon boş depoda yapılır, sızdırmazlık kontrolü dolumla birlikte yapılır, en sonda musluktan laboratuvar numunesi alınır.

Ne zaman servis çağırmalısınız?

Kullanım yokken su seviyesi düşüyorsa, bir birleşimden ya da flanştan sürekli su geliyorsa veya depo gövdesinde şekil bozukluğu görüyorsanız beklemeden servis çağırın. Şu durumlar da yerinde inceleme gerektirir:

• Duvarda şişkinlik: Belirgin bir şişkinlik ya da önceki kontrollere göre artan bir eğrilik. İç gergi çubukları karşılıklı duvarları bağlar ve su basıncını dengeler (s.10); GRP depo, 48 saat tam dolu bekletildiğinde yan duvardaki şekil değişimi toplam yüksekliğin %1'ini geçmeyecek biçimde tasarlanır (s.12). Bu oran, 2 m yüksekliğindeki bir depoda 20 mm'ye karşılık gelir.
• Kaide: Çatlak, oturma ya da depo altında sürekli su birikintisi.
• Olay sonrası: Deprem, sel ya da depoya bir darbe geldikten sonra. Deprem sonrası kontrol noktaları depreme dayanıklı su deposu rehberinde.
• Yüzey hasarı: GRP panelde darbe izi ya da çatlak, galvaniz depoda pas izi.
• Tekrarlayan kaçak: Daha önce onarılan bir noktanın yeniden sızdırması.

Servisi ararken deponun tipini (GRP, galvaniz veya paslanmaz krom), kapasitesini, kurulum yerini, kaçağın yerini ve seviye ölçümlerinizi iletin; fotoğraflar, ekibin gerekli parçayla gelmesini kolaylaştırır.

Kaçakları önlemek için nelere dikkat edilmeli?

Kaçakları önlemek kurulumda başlar: doğru hazırlanmış kaide, birleşimleri sıkıştıran taban formu, depoya yük bindirmeyen tesisat ve deponun tasarım sınırları içinde kullanılması. Kullanımda ise düzenli dış kontrol, küçük bir sızıntıyı büyümeden gösterir.

• Kaide: GRP depolarda beton kaidenin basınç dayanımı en az 180 kg/cm² olmalı, tesviye harcı 20 mm'yi geçmemelidir (katalog s.13).
• Taban formu: Bombeli taban panelleri dolu depoda su basıncıyla aşağı itilir; bu kuvvet flanş birleşimlerini sıkıştırarak sızdırmazlığı artırır (s.11). Yeni depo alırken taban formunu sorun; diğer kontrol noktaları su deposu alırken dikkat edilmesi gerekenler rehberinde.
• Sonradan eklenen tesisat: Depoya sonradan bağlanan boru, vana ve pompaların da kendi desteğine oturduğundan, depoya yük bindirmediğinden emin olun (s.13).
• Su sıcaklığı: GRP depo normal kullanımda 30 °C'nin altındaki, en fazla 50 °C'lik su için tasarlanır; termal kaynak suyu için özel üretim yapılır (s.12).
• Çevre boşluğu: Duvar, kolon ve tavana bırakılan 500 mm boşluk (s.9) kontrol ve onarım içindir; bu alana malzeme istiflemeyin, depoya yük dayamayın.

Aquasan kaçak servisi, yedek parça ve periyodik bakım

Aquasan, modüler su depoları için kaçak ve arıza servisini, yedek parçayı ve periyodik bakımı montajla birlikte tek elden verir. Katalogdaki (s.18) hizmet tanımları şöyledir:

• Hızlı servis: Arıza ve kaçak bildirimlerine kısa sürede müdahale edilir.
• Yedek parça: Panel, conta ve bağlantı elemanları stoktan temin edilir.
• Periyodik bakım: Temizlik, dezenfeksiyon ve kontrol düzenli aralıklarla yapılır.
• Yerinde montaj: Depo, uzman ekiplerce sahada kurulur ve test edilir.

Ürün garantisi 2 yıldır (katalog s.3, s.18). Kaçak bildirimi için deponuzun tipini, kapasitesini, şehrini ve kaçağın yerini fotoğraflarla birlikte iletişim sayfasından iletin.