İçme Suyu Deposu: Hijyenik ve Sağlıklı Su Depolama İçin Aranacak Özellikler

İçme suyu deposu nedir, neye göre seçilir?

İçme suyu deposu, şebekeden ya da kuyudan gelen içme ve kullanma suyunu binada veya tesiste bekleten, suyun niteliğini bozmayan malzemeden yapılmış kapalı bir depodur. Temiz su deposu ya da hijyenik su deposu adlarıyla da bilinir.

İçme-kullanma suları, Sağlık Bakanlığınca yürütülen İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik kapsamındadır (Resmî Gazete 17.02.2005, sayı 25730). Yönetmeliğin 13. maddesine göre suyun tüketime sunulduğu noktaya kadar suyla temas eden bütün yüzeyler "suyun niteliğini bozmayacak ve sağlığa zarar vermeyecek" malzemeden yapılır. Bina deposu seçerken de aynı ilke iyi bir ölçüttür.

Bir içme suyu deposunu değerlendirirken üç soruya cevap ararız:

• Panel malzemesi suya bir madde bırakıyor mu?
• Depo ışık, toz ve dış kir almayacak şekilde kapalı mı?
• Depo tamamen boşaltılıp içine girilerek temizlenebiliyor mu?

Modüler depoların yapısı ve çeşitleri için Modüler su deposu nedir? rehberine bakın.

Hijyenik su deposunda aranacak 5 özellik

Hijyenik bir içme suyu deposunun beş temel özelliği ışık geçirmez panel, suya madde bırakmayan malzeme, tam boşaltılabilen taban, temizlenebilir iç yüzey ve kapalı çatıdır. Tabloda her birinin neden önemli olduğu ve Aquatank modüler depolardaki karşılığı yer alır.

Özellik	Neden önemli?	Aquatank'taki karşılığı (katalog)
Işık geçirmez panel	Işık alan suda yosun oluşur.	GRP panel ışık geçirmez; depo içinde yosun oluşmaz (s.5, s.8)
Suya madde bırakmayan malzeme	Depo malzemesi suyun tadını, kokusunu ve kimyasını değiştirmemelidir.	GRP panelde ağır metal ve fenol "tespit edilmedi" (s.8); paslanmaz seçenekte AISI 304 / 316 L (s.14)
Tam boşaltılabilen taban	Tabanda kalan tortu ve kirli su temizliğin etkisini azaltır.	GRP depoda bombeli taban; tabanın en alt noktasında drenaj paneli (s.9, s.11)
Temizlenebilir iç yüzey	Pürüzsüz yüzeyde kir daha az tutunur, yıkama kolaylaşır.	İki yüzü pürüzsüz GRP panel; iç merdivenle bakım erişimi (s.5, s.10)
Kapalı çatı, bakım kapağı ve havalandırma	Depoya toz, böcek ve yağmur suyu girmemelidir.	GRP depoda ışık geçirmez kapalı çatı; çatıda bakım kapağı ve havalandırma (s.10, s.11)

Isı yalıtımı bir hijyen şartı değildir, ama sıcak ve soğuk iklimde suyun sıcaklığını dengede tutmaya yardım eder. Bu konuyu aşağıda ayrı bir bölümde ele aldık.

Işık geçirmez panel ve kapalı çatı: yosun neden oluşmaz?

Su deposunda yosun oluşması için ışık gerekir; ışık geçirmeyen panel ve kapalı çatı bu riski baştan keser. Aquasan GRP paneller UV ışınlarına dayanıklıdır ve ışık geçirmez; katalogdaki fiziksel özellikler tablosunda ışık geçirgenliği "Yok" olarak verilir (katalog s.5, s.8).

Katalog bu özelliğin sonucunu şöyle özetler: "Işık geçirmediği için depo içinde yosun ve bakteri oluşmaz" (s.6). Aynı koruma çatıda da sağlanır: çatı panelleri çapraz nervürlü ve ışık geçirmezdir, depoyu kapalı bir çatıyla örter (s.10, s.11).

• Bakım kapağı: Çatıdaki bakım giriş paneline monte edilir; kontrol ve bakım için depoya buradan girilir (s.10, s.11).
• Havalandırma: Depo içindeki hava basıncını dengeler (s.10).

Bakım kapağı her kontrolden sonra kapatılmalıdır. Havalandırma ağzı ise hava geçirmeye devam ederken toz ve böcek girişine karşı korunmalıdır. Açık bırakılan bir bakım kapağı, ışık geçirmez panelin sağladığı korumayı boşa çıkarır.

Malzeme suya madde bırakmamalı: GRP panel değerleri

İçme suyu deposunda panel malzemesi suya madde geçirmemeli ve suyun kimyasını değiştirmemelidir; gıdaya uygun su deposu arayanların ilk sorusu da budur. Katalogdaki fiziksel özellikler tablosu GRP panel için şu değerleri verir (katalog s.8):

Özellik	Değer
Ağır metal	Tespit edilmedi
Fenol	Tespit edilmedi
pH (20 °C)	6,9
Su absorpsiyon oranı	%0,01
Işık geçirgenliği	Yok

GRP paneller, kırpılmış cam elyafla takviye edilmiş doymamış polyester kompozitten üretilir. Levhalar 150 °C'ye ısıtılmış kalıplarda, yüksek tonajlı preslerde basınç ve sıcaklık altında kürlenir; panelin iki yüzü de pürüzsüz ve tamamen kürlenmiştir (s.5).

Katalogda, GRP panellerin gıdayla temasa uygunluğunun laboratuvar raporlarıyla belgelendiği belirtilir (katalog s.6, s.21). Belgelerimiz için Sertifikalar sayfasına bakın. GRP'nin üretimi ve diğer teknik değerleri GRP su deposu nedir rehberinde.

Paslanmaz krom içme suyu deposu: AISI 304 / 316 L

Paslanmaz krom su deposu, AISI 304 veya 316 L paslanmaz çelik sacdan preslenen 1.080 × 1.080 mm panellerle kurulur ve katalogda "en yüksek hijyen, korozyona dayanım" özelliğiyle öne çıkar (katalog s.4, s.14).

• Hijyen: Tüm parçalar hijyen koşullarına uygun üretilir; paslanmaz krom depolarda yosun ve bakteri oluşmaz (s.14).
• Ölçü: Depo yüksekliği 540 mm adımlarla 540–4.320 mm, standart kapasite 1,26–90 m³ arasındadır; ara ölçüler ve özel kapasiteler projeye göre üretilir (s.15, s.16).
• Bakım ve onarım: Bakım ve onarım kolaydır; gerektiğinde paneller birbirinden bağımsız olarak değiştirilebilir (s.14).

AISI 304 ile 316 L arasındaki seçim suyun ve ortamın özelliklerine göre yapılır; 316 L, molibden içeren ve klorüre karşı daha dayanıklı bir kalitedir. Ölçü tablosu ve ayrıntılar için paslanmaz krom su deposu sayfasına bakın.

Tam boşaltılabilen taban, drenaj ve temizlik

İçme suyu deposunun düzenli temizlenebilmesi için tabanın tamamen boşaltılabilmesi gerekir. Katalogda Aquasan depolarının taban tasarımının kirli suyun ve tortunun tamamen boşaltılmasına imkân verdiği belirtilir (katalog s.9). GRP depoda boşaltma ve temizlik için şu parçalar bulunur:

• Bombeli taban: Katalogdaki taban çiziminde su, bombeli taban panelleri üzerinden drenaj noktasına akar (s.9). Dolu depoda su basıncı flanş birleşimlerini sıkıştırarak sızdırmazlığı da artırır (s.11).
• Drenaj paneli: Tabanın en alt noktasında yer alır; depo bu panelden tamamen boşaltılır (s.10, s.11).
• Bağlantılar: Giriş, çıkış, taşma ve boşaltma bağlantıları flanşlı veya dişli olarak üretilir (s.10, s.13).
• İçeriden erişim: Çatıdaki bakım kapağı ve depo içindeki iç merdiven, temizlik için depoya girmeyi sağlar (s.10).

Kurulumdan sonra suyun kalitesini korumanın yolu periyodik bakımdır. Aquasan periyodik bakım hizmetinde temizlik, dezenfeksiyon ve kontrol düzenli aralıklarla yapılır; panel, conta ve bağlantı elemanları stoktan temin edilir (s.18). Adımlar için su deposu temizliği ve bakımı rehberine bakın.

Isı yalıtımı ve yoğuşma

Çok sıcak ve çok soğuk bölgelerde GRP panellere istek üzerine poliüretan köpükle ısı yalıtımı yapılır; yalıtım malzemesi CFC ve HCFC içermez (katalog s.5, s.8).

Yalıtımlı panelde 25 mm poliüretan köpük, GRP panel ile koruyucu kapak arasında yer alır. Katalogda bu üç katmanlı yapının dış yüzeyde yoğuşmayı önlediği ve depodaki suyun sıcaklık değişimini en aza indirdiği belirtilir (s.12). Dış yüzeyde biriken yoğuşma suyu depo odasında nem ve damlama yaratır; ısınan su ise depolanan suyun kalitesini korumayı zorlaştırır.

• Çelik: ısıl iletkenlik 37,0 kcal/m·h·°C
• Yalıtımsız GRP: 0,15 kcal/m·h·°C
• Yalıtımlı GRP: 0,02 kcal/m·h·°C (s.12)

Depo güneş alan bir çatıya, açık alana ya da soğuk bir bölgeye kurulacaksa teklif isterken ısı yalıtımı ihtiyacını belirtin (s.23).

Galvaniz depo neden içme suyu için önerilmez?

Galvaniz modüler depoyu içme ve kullanma suyu için önermiyoruz; kataloğumuzdaki TSEK belgesinde galvaniz depo "içme ve kullanım suyu amaçlı olmayan" depo olarak tanımlanır (katalog s.21). Aynı belgede paslanmaz çelik modüler depo "içme ve kullanım suyu amaçlı" olarak yer alır.

Galvaniz depo, ST 37 çeliğin sıcak daldırma galvanizle korunduğu, yüksek mukavemetli ve ekonomik bir depodur (s.4). Doğru kullanım yeri yangın suyu, proses suyu ve sulama suyu gibi içme ve kullanma amacı taşımayan sudur. Ayrıntılar için galvaniz su deposu sayfasına bakın.

Belge adları, kapsamları ve geçerlilik tarihleri için Sertifikalar sayfasına bakın. Şartnamenizde istenen bir belge varsa teklif aşamasında bize iletin.

Kullanım alanları: hastane, okul, konut ve kamu binaları

İçme suyu deposu; konut ve siteler, hastaneler, okul ve yurtlar ile kamu binaları gibi sürekli temiz suya ihtiyaç duyan yapılarda kullanılır. Bu yapılar katalogdaki kullanım alanları arasındadır (katalog s.4).

Aquasan depoları Türkiye'de ve yurt dışında hastane, üniversite, toplu konut, havalimanı ve sanayi tesislerinde kullanılıyor (s.2). Kamu, sağlık ve eğitim referanslarımız arasında Ardahan Devlet Hastanesi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Rize Devlet Hatun Kız Öğrenci Yurdu ve Ordu Büyükşehir Belediye Binası yer alır; konut tarafında İzmir, Trabzon, Malatya ve Ankara'daki TOKİ projeleri bulunur (s.19, s.20). Tüm referanslar için Projeler sayfasına bakın.

Bölmeli depo: İçme suyu ve yangın suyu gibi iki ayrı ihtiyaç, bölme paneliyle ayrılmış tek bir depoda karşılanabilir. Ayrı depolar arasında bakım için 1 m boşluk gerektiğinden aynı alana kurulan bölmeli depo daha fazla su alır. Katalogdaki örnekte iki ayrı 2 × 1,5 × 2 m depo toplam 12 ton alırken aynı alandaki 2 × 4 × 2 m bölmeli depo 16 ton su depolar (s.13).

Kaç tonluk depo gerektiğini bulmak için su deposu hesabı rehberine bakın.