Yangın Suyu Deposu: Yönetmeliğe Göre Hacim Hesabı, Malzeme ve Pompa

Yangın suyu deposu nedir, hangi binalarda gerekir?

Yangın suyu deposu, şehir şebekesinin yangın sırasında gereken debi ve basıncı karşılayamadığı binalarda söndürme suyunu hazır tutan depodur. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin (BYKHY, Resmî Gazete 19.12.2007, sayı 26735) 91. maddesine göre hidrolik hesapla bulunan basınç ve debi şebekeden karşılanamıyorsa binada yangın pompa istasyonu ve deposu kurulur.

Depoyu hangi sistemlerin kullanacağı binanın türüne ve büyüklüğüne bağlıdır. Yönetmelikteki başlıca zorunluluklar:

• Yangın dolabı (Madde 94): yüksek binalar; toplam kapalı kullanım alanı 1.000 m²'den büyük imalathane, atölye, depo, konaklama, sağlık, toplanma ve eğitim binaları; alanlarının toplamı 600 m²'den büyük kapalı otoparklar; ısıl kapasitesi 350 kW'ı aşan kazan daireleri.
• Otomatik yağmurlama (Madde 96): yapı yüksekliği 30,50 m'yi aşan konut dışı binalar, 51,50 m'yi aşan konutlar, 600 m²'den büyük kapalı otoparklar, toplam alanı 2.000 m²'yi aşan katlı mağaza, alışveriş ve eğlence yerleri ve maddede sayılan diğer yapılar.
• Dış hidrant (Madde 95): genel yerleşme alanlarından ayrı planlanan ve binalarının taban alanları toplamı 5.000 m²'yi aşan yerleşim alanları; Madde 7/12 kapsamındaki tesisler.

Yapıda yalnız yangın dolabı varsa ve kullanım alanı yüksek tehlike sınıfında değilse dolaplar kullanım suyu sistemine bağlanabilir; ayrı sistem istenmez (Madde 92/6).

Yangın suyu neden ayrı hacimde tutulur?

Yönetmelik, su deposunun yangın rezervi olarak ayrılan bölümünün başka amaçla kullanılmamasını ve yalnız söndürme sistemlerine hizmet etmesini şart koşar (Madde 92/2). Böylece günlük kullanım depoyu boşaltsa bile yangın anında söndürme suyu eksik kalmaz.

• Ayrı yangın suyu deposu: depo yalnız yangın pompasını besler; rezervi korumanın en sade yoludur.
• Bölmeli depo: tek depo, bölme paneliyle iki hazneye ayrılır; bir tarafta içme veya kullanma suyu, diğer tarafta yangın suyu durur. Aquasan GRP depolarda bölme paneli iki yüzü de suyla temas edecek şekilde üretilir (katalog s.11).

Bölmeli depo dar alanda avantaj sağlar. Ayrı depolar arasında bakım için 1 m boşluk gerektiğinden, katalogdaki örnekte iki ayrı 2 × 1,5 × 2 m depo toplam 12 ton, aynı alandaki 2 × 4 × 2 m bölmeli depo ise 16 ton su alır (katalog s.13).

Yangın su deposu hesabı nasıl yapılır?

Yangın su deposu hacmi, aynı anda çalışacak söndürme sistemlerinin toplam debisi ile yönetmelikteki çalışma süresinin çarpımıdır.

Hacim (litre) = Toplam debi (litre/dakika) × Süre (dakika)
1.000 litre = 1 m³ ≈ 1 ton su. Örneğin 1.000 l/dak debi 60 dakikada 60.000 litre, yani 60 m³ eder.

Süre tehlike sınıfına göre belirlenir (Madde 92/3); tehlike sınıfı kullanım türüne göre yönetmeliğin Ek-1 listelerinden okunur. Binada farklı sınıflarda bölümler varsa su ve pompa kapasitesi en yüksek sınıfa göre seçilir (Madde 19/1).

Tehlike sınıfı	Ek-1'deki örnekler	Süre	Eklenen dolap debisi	Eklenen hidrant debisi
Düşük	Okul ve büroların bazı alanları, hapishaneler	30 dk	100 l/dak	400 l/dak
Orta-1 ve Orta-2	Orta-1: hastane, otel, konut, okul, büro. Orta-2: otopark, çamaşırhane, müze	60 dk	100 l/dak	400 l/dak
Orta-3 ve Orta-4	Orta-3: tren istasyonu, tesisat odası. Orta-4: sinema, tiyatro, konser salonu	60 dk	100 l/dak	1.000 l/dak
Yüksek	Ek-1/C'de sayılanlar; ör. boya ve vernik imalatı, plastik köpük ve sünger imalathaneleri, havai fişek fabrikaları	90 dk	200 l/dak	1.500 l/dak

Kaynak: BYKHY Madde 92/3, Ek-1 ve Ek-8/C; mevzuat.gov.tr'deki güncel metin 22.10.2026'da kontrol edildi.

Yönetmelik hacmi bulmak için üç yol tanır:

1. Ön hesap tablosu: yağmurlama, dolap ve hidrant bulunan sistemlerde Ek-8/A'daki en az hacimler (Madde 92/4).
2. Ön hesap formülü: Ek-8/B'ye göre bulunan yağmurlama debisine Ek-8/C'deki dolap ve varsa hidrant debisi eklenir, toplam süreyle çarpılır (Madde 92/5).
3. Hidrolik hesap: yapılmışsa onun sonucu esas alınır (Madde 92/4); yüksek tehlikede ve orta tehlike-4 kuru veya alternatif sistemlerde tablo yerine hidrolik hesap kullanılır (Ek-8/A).

Formül örneği: Ek-8/B'ye göre orta tehlike-1 sınıfında ıslak yağmurlama sisteminin tasarım yoğunluğu 5,0 mm/dak, koruma alanı 72 m²'dir. 1 mm/dak yoğunluk 1 m² alanda 1 l/dak su demektir; yağmurlama debisi 5,0 × 72 = 360 l/dak olur. Ek-8/C'deki 100 l/dak dolap debisi eklenince toplam 460 l/dak, 60 dakikada 27.600 litre (27,6 m³) bulunur. Aynı sınıf için Ek-8/A tablosu (h ≤ 15 m) 55 m³ verir; iki ön hesap yöntemi farklı sonuç verebilir. Hangisinin uygulanacağına ve hidrolik hesaba proje müellifi karar verir.

Yalnız yangın dolabı olan yapıda kapasite, dolap tasarım debisinin süreyle çarpımıdır (Madde 92/6). Tasarım debisi yarı sert hortumlu dolapta 100 l/dak, yassı hortumlu dolapta 400 l/dak olarak verilir (Madde 94). Orta tehlikede tek yarı sert hortumlu dolap için 100 × 60 = 6.000 litre (6 m³) bulunur; projede birden fazla dolabın aynı anda çalışacağı kabul edilirse hacim artar.

Yangın deposu kaç ton olmalı? Yönetmelikteki en az hacimler

Yangın deposunun tek bir standart tonajı yoktur; yönetmeliğin Ek-8/A ön hesap tablosunda en az hacim, tehlike sınıfına ve yağmurlama başlıkları arasındaki yükseklik farkına göre 9 m³ ile 200 m³ arasında değişir. Tablo ıslak veya ön uyarılı yağmurlama sistemleri için şu en az hacimleri verir:

Tehlike grubu	h ≤ 15 m	15 m < h ≤ 30 m	30 m < h ≤ 45 m
Düşük tehlike	9 m³	10 m³	11 m³
Orta tehlike-1	55 m³	70 m³	80 m³
Orta tehlike-2	105 m³	125 m³	140 m³
Orta tehlike-3	135 m³	160 m³	185 m³
Orta tehlike-4	160 m³	185 m³	200 m³
Yüksek tehlike	Hidrolik hesap	Hidrolik hesap	Hidrolik hesap

Tablodaki h, en alttaki ve en üstteki yağmurlama başlıkları arasındaki yüksekliktir; Madde 92/4, tablo kullanılırken yağmurlama başlığı bulunan en üst kotun esas alınmasını ister. Orta tehlike sınıflarında kuru veya alternatif sistemler için tablo, bir üst sınıfın ıslak sistem değerlerini verir: orta tehlike-1 kuru sistem için üç yükseklik aralığında sırasıyla 105, 125 ve 140 m³ gerekir; orta tehlike-4 kuru veya alternatif sistemde ise hidrolik hesap kullanılır. Örnek: otel veya hastane gibi orta tehlike-1 sınıfında, ıslak sistemli ve h değeri 15 m'yi aşmayan bir binada ön hesaba göre depo en az 55 m³ (yaklaşık 55 ton) olur.

• Yalnız çevre hidrantı varsa: en az 1.900 l/dak debiyi 90 dakika karşılayacak kapasite gerekir; kesin su ihtiyacı tehlike sınıfına göre hidrolik hesapla bulunur (Madde 92/7). 1.900 × 90 = 171.000 litre, yani en az 171 m³ eder.
• Madde 7/12 kapsamındaki tesislerde dış hidrant (orman alanları içinde veya bitişiğinde yapılacak rafineriler, fosil yakıt kaynaklı elektrik üretim tesisleri, kurulu gücü 500 MW ve üzeri olan enerji üretim tesisleri, toplam kapalı kullanım alanı 2.000 m²'den büyük fabrikalar gibi endüstriyel tesisler ve bunların depolama tesisleri veya sahaları): en az 5.700 l/dak debiyi 60 dakika karşılayacak depo kurulur (Madde 92/7); bu en az 342 m³ eder.

Bu değerler ön hesap içindir ve alt sınırdır. Pompa emişinin altında (depo tabanında) ve taşma seviyesinin üstünde kalan kısımlar kullanılamadığından, deponun geometrik hacmi (en × boy × yükseklik) hesaplanan hacmin biraz üstünde seçilir. Kesin değeri proje müellifi belirler.

Yangın suyu deposu için hangi malzeme uygun?

BYKHY'nin su depoları maddesi (Madde 92) depo malzemesi belirlemez. Uygulama imar planı bulunan alanlarda ise Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (Madde 36/5), su depolarının taşıyıcı sistemden bağımsız olarak betonarme, paslanmaz çelik veya sıhhi şartlara uygun benzeri malzemeden yapılmasını ister. Seçim bu çerçevede deponun kurulacağı yere, alana ve içme suyuyla birlikte kullanılıp kullanılmayacağına göre yapılır; malzemenin projeye uygunluğunu proje müellifinizle teyit edin.

Malzeme	Panel ve ölçü	Yangın suyu açısından
Galvaniz (ST 37 sıcak daldırma)	1.080 × 1.080 mm; yükseklik 540–4.320 mm; standart 1,26–90 m³	Yüksek mukavemet, ekonomik çözüm (s.4). Katalogdaki TSEK belgesinde "içme ve kullanım suyu amaçlı olmayan" depo olarak geçer (s.21).
GRP (CTP)	1.000 × 1.000 mm; yükseklik 1,0–5,0 m, 0,5 m adımlarla	Işık geçirmez, UV'ye dayanıklı, açık alana uygun; isteğe bağlı ısı yalıtımı; bölmeli depo (s.4, s.5, s.13).
Paslanmaz krom (AISI 304 / 316 L)	1.080 × 1.080 mm; yükseklik 540–4.320 mm; standart 1,26–90 m³	Korozyona dayanım ve hijyen öncelikli projeler için (s.4, s.14).

Yangın suyu içme amaçlı olmadığından, katalogda ekonomik çözüm olarak tanımlanan galvaniz depo yangın rezervi için değerlendirilebilir. Depo açık alanda ve çok soğuk ya da çok sıcak bir bölgedeyse 25 mm poliüretan köpüklü, ısı yalıtımlı GRP panel değerlendirilir (s.12). İçme suyu ile yangın suyu tek depoda tutulacaksa GRP bölmeli depo öne çıkar. Ayrıntılı kıyas için GRP, paslanmaz ve galvaniz karşılaştırması rehberine bakın.

Yangın pompası ile depo birlikte nasıl planlanır?

Yangın suyu deposu, suyu söndürme sistemine istenen basınçta gönderen yangın pompa grubuyla birlikte projelendirilir. Yönetmeliğin 93. maddesindeki temel şartlar:

• Tek pompa varsa aynı kapasitede yedek pompa bulunur; birden fazla pompada toplam kapasitenin en az %50'si yedeklenir.
• Yedek dizel motorlu pompa yoksa pompa enerjisi güvenilir bir kaynaktan, binanın genel elektrik sisteminden bağımsız sağlanır.
• Her pompanın ayrı, kilitli kumanda panosu ve ayrı basınç anahtarı olur.
• Pompa odasında elektrikli pompalar için +4 °C, dizel pompalar için +10 °C üzerinde sıcaklık sürekli sağlanır.

Aquasan su deposu, hidrofor, pompa ve yangın sistemlerini aynı çatı altında üretir; depoyu ve su transferini tek projede, tek muhatapla çözer (katalog s.22). Malatya 1. OSB'deki fabrikada yangın hidroforu ve yangın dolapları da üretilir (s.17). Aquapump yangın hidroforu sayfasında iki elektrikli + jokey ve bir elektrikli + bir dizel + jokey pompalı gruplar, debi ve basma yüksekliği tablolarıyla yer alır.

Katalogda GRP depolar için standart bağlantı çapları depo kapasitesine göre verilir; örneğin 51–100 m³ depoda giriş DN 65, çıkış ve taşma DN 80, boşaltma DN 50'dir. Bağlantılar flanşlı veya dişli üretilir ve ölçüler projeye göre değiştirilebilir; boru tesisatı depoya yük bindirmeyecek şekilde ayrıca desteklenmelidir (s.13). Yangın pompasını besleyecek çıkışın çapı, pompa seçimiyle birlikte projede kontrol edilmelidir.

Montaj notları: kaide, boşluk, açık alan ve bakım

Modüler yangın suyu deposu, panellerin sahada cıvatayla birleştirilmesiyle kurulur; bu sayede bodrum gibi dar girişli yerlere panel panel taşınabilir (katalog s.4).

• Beton kaide: GRP depolarda beton kaidenin basınç dayanımı en az 180 kg/cm², tesviye harcının kalınlığı en çok 20 mm olmalıdır; depo, kaide üzerinde sıcak daldırma galvaniz çelik şaseye oturur (s.13). Galvaniz ve paslanmaz depolar da beton kaide üzerine kurulur (s.16); bu depolarda kaide ayrıntısı projeye göre belirlenir.
• Boşluk: duvar, kolon ve tavana en az 500 mm (s.9, s.16); ayrı depolar arasında bakım için 1 m (s.13).
• Açık alan: GRP paneller UV ışınlarına dayanıklıdır ve ışık geçirmez; zorlu iklimler için ısı yalıtımlı panel üretilir (s.5).
• Deprem: GRP paneller yatay Kh = 2/3, düşey Kv = 1/3 deprem katsayılarıyla tasarlanır (s.12).
• Test: depo, Aquasan'ın kendi montaj ekiplerince sahada kurulur ve test edilir (s.18).

Periyodik kontrol, test ve bakımı bina sahibi, yöneticisi veya bunların sorumluluklarını yazılı olarak devrettiği bina yetkilisi yaptırır (Madde 90/5). Ayrıntılar: modüler su deposu montajı ve su deposu temizliği ve bakımı.

Kesin hacmi kim belirler, teklif için ne gerekir?

Yangın suyu deposunun kesin hacmini, binanın yangın tesisatı projesini hazırlayan proje müellifi belirler; söndürme sistemlerinin tasarımı ve uygulaması yetkili merci tarafından kontrol edilip onaylanır (Madde 90/5). Bu rehberdeki değerler ön bilgi içindir, projenin yerini tutmaz.

Teklif için Aquasan'a kapasite (m³), depo tipi, alanın eni, boyu ve tavan yüksekliği, giriş genişliği, kurulum yeri, kullanım amacı (yangın suyu, bölmeliyse içme veya kullanma suyu da), ısı yalıtımı ihtiyacı, proje adresi ve istenen teslim tarihini iletmeniz yeterlidir (katalog s.23). Hacmi panel dizilimine çevirmek için modüler su deposu ölçüleri rehberine, kullanım suyu ihtiyacı için su deposu hesabı rehberine bakın ya da teklif formunu doldurun.